پ [ 105 ] پادشاه بن ميرزا رحمت اللّه نديم بلخى خواجه نديم بلخى در سال 1254 ه . ق . در شهر مزار شريف قدم به عرصهء وجود نهاد . همين‌كه به سن رشد رسيد ، بسيارى از علوم متداول را فراگرفت و به دربار امير على شير راه يافت . زمانى كه امير عبد الرحمن خان جلاد قدرت را به دست گرفت ، به خيال اينكه نديم بلخى از وى حمايت مىكند ، براى او هدايايى فرستاد و او را مورد تفقّد قرار داد ، ولى نديم ازآنجاكه فردى آزاده بود ، ظلم و جور و قتل و غارت سردار جلاد را تأييد نكرد و در محافل و مجالس از بيدادگريهاى او سخن راند . عبد الرحمن جلاد نديم بلخى را از زادگاهش مزار به كابل تبعيد كرد و تمام اعمال و رفتار وى را زير نظر گرفت . نديم پس از مرگ عبد الرحمن خونخوار به زادگاهش بازگشت و سرانجام در سال 1336 ه . ق دعوت حق را لبيك گفت . نديم بلخى از شعراى بلندآوازهء سرزمين بلخ بود و ديوانى دارد كه مشتمل بر انواع غزلها و قصايد است . اين ابيات ازوست : « 1 » من هرچه ديده‌ام ز دل و ديده ديده‌ام * گاهى بود گله ز دل و گه ز ديده‌ام بىنور مانده ديده چو گشتى تو دور ازو * بنشين به ديده زان كه تويى نور ديده‌ام كس نيست در قلمرو آفاق غير تو * آرام جان انيس دل غم كشيده‌ام جز مهر دوست نيست مرا در دل حزين * حاشا كه حسب غير ز دل جمله چيده‌ام

--> ( 1 ) - دايرةالمعارف آريانا ، ج 3 ، ص 622 .